آغاز طرح آزمایشی مراقبت یکپارچه سالمندان از مردادماه

افروز صفاری فرد روز سه‌شنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: این طرح با غربالگری اولیه توسط تسهیل‌گر آغاز شده و سپس با ارزیابی جامع، تعیین اهداف، انجام مداخلات و پیگیری و پایش ادامه خواهد یافت. جامعه هدف شامل همه سالمندان تحت پوشش فعلی و غیرتحت پوشش بالای ۶۰ سال هر منطقه است که در سال ۱۴۰۵ برای حدود ۳۰ هزار سالمند هدفگذاری شده است.
وی اظهار کرد: در این طرح تمرکز بر بهبود ظرفیت ذاتی و ارتقای توانایی عملکردی است به طوری که در ۶ حیطه اصلی شامل تحرک، انرژی، شناخت، خلق و خو، بینایی، شنوایی و تغذیه از طریق ارزیابی اولیه با سئوالات استاندارد، بومی سازی شده افت عملکرد در هر یک از فعالیت‌های روزمره زندگی غربال شده و سپس ارزیابی جامع صورت می‌گیرد تا بر اساس نتایج آن مداخلاتی که به استقلال نسبی فرد منجر شود؛ صورت پذیرد.
صفاری فرد یادآور شد: الگوی «مراقبت یکپارچه سالمندان» ICOPE (Integrated Care for Older People) که توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) طراحی شده، می‌تواند به عنوان چارچوبی علمی و عملی برای خدمات ادغام یافته توانبخشی سالمندان در کشور باشد.
مدیرکل پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی کشور افزود: این الگو با تمرکز بر عملکرد و توانمندی سالمند به جای صرفا بیماری‌محوری، ابعاد مختلف سلامت از جمله تحرک، تغذیه، شنوایی و بینایی، خلق‌وخو، شناخت و تعامل اجتماعی را به‌صورت منظم و ساختارمند نه تنها ارزیابی می‌کند بلکه الگویی جامع را برای خدمات توانبخشی ارائه خواهد کرد. در حقیقت نتایج ارزیابی، مبنایی برای طراحی برنامه‌های مداخله‌ای هدفمند و ارجاع به موقع به خدمات تخصصی فراهم می‌کند.
صفاری فرد تاکید کرد: اجرای غربالگری مراقبت یکپارچه سالمندان می‌تواند به ایجاد بستری برای مراقبت‌های یکپارچه و هماهنگ بین بخشی منجر شود؛ به گونه‌ای که ظرفیت‌ها و خدمات موجود در بهزیستی شامل مراکز روزانه، توانبخشی و مراقبت در منزل، خدمات شهرداری مانند خانه‌های سلامت، کانون‌های جهاندیدگان و سرای محله، خدمات ارائه شده از سوی شبکه بهداشت مانند پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت همچنین خدمات سازمان‌های مردم‌نهاد در قالب یک نظام هماهنگ و مکمل عمل کنند. این همکاری بین‌بخشی، علاوه بر افزایش کارایی و جلوگیری از موازی‌کاری، موجب افزایش هم‌افزایی سازمانی و بهره‌گیری مؤثر از منابع موجود خواهد شد.
ارزیابی عملکردی سالمندان، گامی به سوی بهبود کیفیت زندگی و افزایش مشارکت
مدیرکل پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفت: از سوی دیگر، انجام این ارزیابی‌ها به سالمندان و خانواده‌های آنان کمک می‌کند تا درک روشن‌تری از وضعیت عملکردی و سلامت خود داشته باشند و بدانند برای حفظ یا بهبود وضعیتشان به کدام خدمات باید ارجاع شوند. این موضوع، علاوه بر پیشگیری از ناتوانی و کاهش بار بیماری، به افزایش حس امنیت، کرامت و مشارکت سالمندان در فرآیند مراقبت منجر می‌شود.
صفاری فرد تصریح کرد: این طرح با توجه به میزان منابع تخصیصی و بررسی ابعاد طرح در مرحله آزمایشی در سال جاری در ۱۰ استان و از سال آینده در سراسر کشور اجرا می شود.
وی با اشاره به اینکه در این برنامه، غربالگری عملکردی سالمندان انجام و برنامه مراقبتی فردمحور طراحی خواهد شد، گفت: در این طرح مداخلات جامعه‌محور اجرا و سپس فرایند ارجاع، پیگیری و ارزیابی مجدد انجام می‌شود و مداخلات اجتماع محور اقداماتی است که سطح مشارکت سالمند، خانواده وی، نهادها و ظرفیت های محلی را درگیر می‌کند تا از طریق ایجاد رویکرد چندبخشی باعث هم افزایی منابع شود.
صفاری فرد در پاسخ به اینکه چه چالش‌هایی ممکن است در اجرای این طرح وجود داشته باشد، اضافه کرد: چالش های پیش رو شامل دسترسی تسهیلگران اجرایی به بستر الکترونیک برای تکمیل پرونده الکترونیک سلامت هر سالمند است که در حال نهایی سازی نرم افزار یادشده هستیم.
سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی پیش از این اعلام کرده است: تا سال ۱۴۲۰ بیش از ۳۱ درصد جمعیت ایران سالمند خواهند بود؛ آماری که ایران را به جمع کشورهای شدیداً سالخورده وارد می‌کند و اگر سیاست‌های جمعیتی، حمایتی و فرهنگی اصلاح نشود با بحرانی خاموش اما فراگیر روبه‌رو خواهیم شد.
وی اظهار کرد: ۱۲ درصد جمعیت کشور بر اساس آخرین سرشماری‌ها سالمند هستند در حالی که آمار ثبت احوال و بهداشت و درمان این رقم را ۱۴ درصد نشان می‌دهد؛ بنابراین در حال ورود به جمعیت سالمندی هستیم.